• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

TÜRKİYE BASKETBOL LİGİ ŞAMPİYONLARI

Türkiye'de basketbol 

Türkiye'de basketbol ilk olarak Robert Koleji'nin spor salonunda Amerikalı bir öğretmenin yönetiminde öğrenciler arasında 1904 yılında oynandı. 1911 yılında Galatasaray Lisesibeden eğitimi öğretmeni olan ve o dönemde Galatasaray S.K. futbol takımının kaleciliğini yapan Ahmet Robenson tarafından, basketbol kuralları türkçeye çevrilmiş ve 10'ar kişilik iki takım arasında Galatasaray Lisesi'nin spor salonunda oynanmıştır.[12][13]

1913 yılında ilk basketbol şubesi Fenerbahçe Spor Kulübü tarafından açılmıştır. 1920 tarihine kadar Osmanlı Devleti'nin Dünya Savaşı'nda olmasından dolayı bir gelişme göstermedi. İlk resmi müsabaka 1921 yılında Selim Sırrı Tarcan'ın desteği ile Yüksek Öğretmen Okulu öğrencileri ile İstanbul’da yaşayan Amerikalılar arasında oynanmış, Amerikalılar maçı 24-18 kazanmıştır.[12][14][13]

1923 yılında ilk resmi spor teşkilatı olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kurulması ile basketbolun bütün Türkiye'ye yayılmaya başlamıştır. Türkiye'de ilk basketbol ligi ise 1927yılında kurulmuştur. İstanbul'daki Musevilerden kurulu Maccabi şampiyonluğunu 1933 yılına kadar sürdürmüştür. 1933 yılında Türk Spor Kurumu'nun basketbolu ele alması ile Maccabi'nin üstünlüğü sona ermişti. İstanbul basketbol şampiyonalarında Galatasaray S.K. takımı arka arkaya dört yıl şampiyon oldu.[12][14]

Türkiye Millî Basketbol Takımı 1934 yılında kurulmuş, ilk resmi maçını 24 Haziran 1936 yılında Beyoğlu Halevi salonunda Yunanistan ile yapmıştır. Maçı 49-12 gibi farklı bir skorla kazanmıştır. Türkiye daha sonra 1936 Berlin Olimpiyatları'na katıldı, ancak dereceye giremedi. [12][14]

1940 ile 1946 yılları arasında Türkiye'de basketbol faliyetleri duraklasa da 1946'dan itibaren Ankaraİstanbul, ve İzmir'in ilk derecelere giren takımlarının oynadığı Türkiye Şampiyonası'nın düzenlenmesi ile yeniden faliyetler hızlanmıştır. 1949 yılında Kahire'de yapılan Avrupa Basketbol ŞampiyonasıTürkiye'nin katıldığı ilk Avrupa Şampiyonası oldu.Türkiye bu şampiyonada Avrupa 4'cülüğü ünvanını elde etti.[15] 1960 yılında ise Türkiye Millî Basketbol Takımı ilk kez Sofya'da yapılan 2. Balkan Şampiyonası'na katıldı. [12]

Türkiye'de basketbol, 1936-1959 yılları arasında Spor Oyunları Federasyonu adı altında voleybol ve hentbol ile birlikte yürütülmüştür. 1 Mart 1959 yılında ise Türkiye Basketbol Federasyonu resmen kurulmuştur. 13 Aralık 1966 yılına kadar İstanbulİzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi'ne dönüştü. 1968 - 1969 sezonundan itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu, Deplasmanlı İkinci Ligi kurdu. Ayrıca 70'li yıllarda bazı özel kuruluşların da basketbol takımları oluşturmaları ile Türk basketbolü canlanma dönemine girdi.1977 yılında Fransa'da yapılan "Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası"ndaTürkiye, Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.[12][14]

Lig tarihi

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik A.Ş.arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Basketbol Ligi 'nin ismi 2007 - 2008sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligiolarak değiştirildi. [9]

1946 yılından itibaren İstanbulAnkara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan Türkiye basketbol şampiyonasına katılması ile ulusal düzeyde yapılıyordu. 1966 - 1967 yılından sonra Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Basketbol Şampiyonası yerine 12476 sayılı yönetmelik kararı ile Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi oluşturuldu.[12][14][2]

Fenerbahçe Ülker Basketbol takımı, Ülkersportakımının ligden çekilip, Fenerbahçe S.K. ile birleşmesi ile birlikte üst üste iki yıl TBL şampiyonu oldu. 2008yılında Euroleague'te çeyrek finale yükselme başarısı gösterdi.[17]

Ligde 16 takım lig mücadelesi yaptıktan sonra lig şampiyonu play off mücadelesi sonrası belli olur. [18]

Normal lig karşılaşmaları 

Normal lig karşılamaları, 16 takım arasında, her takımın biri kendi sahasında diğeri rakip takımın sahasında olmak üzere deplasmanlı, iki devreli ve lig usulü oynanır.

Bu müsabakalar sonrası yapılan puan sıralamasına göre;

  • İlk sekiz sırayı alan takımlar Play-off maçlarını oynamaya hak kazanırlar.
  • 9. ile 14 sıra arasında yer alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.
  • 15. ve 16. olarak son iki sırayı alan takımlar bir sezon sonra Türkiye Basketbol 2. Ligi'nde yer alırlar.[18]

Çeyrek ve yarı final müsabakaları

Play-off'un tüm turlarında takımların ligde oynamış oldukları maç sonuçları aşağıdaki gibi dikkate alınır. Çeyrek ve yarı final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında 3. ve 4. maçlar rakip sahada ve 5. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Play-off

Final müsabakaları kazanılmış 4 maç üzerinden oynanır. İlk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4.maçlar rakip sahada, gerekmesi halinde 5.maç ligi üst sırada bitiren 6. maç rakip sahada ve 7. maç yine ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final müsabakaları sonunda rakibi karşısında 4. galibiyetini alan takım sezonu Beko Basketbol Ligi Şampiyonu olarak tamamlar.

2011-12 Sezonu Takımları..

2011-2012 sezonunda 9 farklı ilden 16 takım ligde mücadele etmektedir.

KulüpŞehirKuruluş tarihiKoçBaşkanKaptanAna SponsorArenaKapasiteKatılım
Anadolu Efesİstanbul
1976
Ilias ZourosTuncay ÖzilhanKerem TunçeriAnadolu GrubuSinan Erdem Spor Salonu
16,000
35
Aliağa Belediyesiİzmir
1963
PetkimEnka Spor Salonu
2,500
4
Antalya BŞBAntalya
1995
Dragan SakotaRecep TokgözYaşam HastanesiAntalya Atatürk Spor Salonu
2,500
5
Bandırma BanvitBalıkesir
1994
Orhun EneBanvitKara Ali Acar Spor Salonu
3,000
8
Beşiktaş Milangazİstanbul
1903
Ergin AtamanFikret OrmanDavid HawkinsMilangazBJK Akatlar Spor Kompleksi
3,500
46
Hacettepe ÜniversitesiAnkara
1982
Alp BayramoğluTurhan MenteşAnkara Spor Salonu
11,000
1
ErdemirsporZonguldak
2000
ErdemirErdemir Spor Salonu
2,500
6
Fenerbahçe Ülkerİstanbul
1907
Neven SpahijaAziz YıldırımÖmer OnanÜlkerÜlker Sports Arena
13,800
46
Galatasaray Medical Parkİstanbul
1905
Oktay MahmutiÜnal AysalMedical ParkAbdi İpekçi Arena
12,500
46
Trabzonspor BasketbolTrabzon
2005
Tolga ÖngörenMehmet YiğitalpSerhat BükerHayri Gür Spor Salonu
7,500
2
Mersin BŞBMersin
2000
Edip Burhan Spor Salonu
2,500
7
Olin Edirne BasketbolEdirne
2006
Gökhan TaştimurMehmet MuranlıOlinMimar Sinan Spor Salonu
2,000
2
Bandırma KırmızıBalıkesir
2005
1
Pınar Karşıyakaİzmir
1912
PınarKarşıyaka Arena
6,500
40
Türk TelekomAnkara
1980
Haydar Kemal AteşGökhan BozkurtAnkara Spor Salonu
11,000
21
Tofaş SASBursa
1974
FiatBursa Atatürk Spor Salonu
3,500
29

*42 yıllık Beko Basketbol Ligi tarihi boyunca elde ettiği şampiyonluk sayısı. **43 sezonluk Beko Basketbol Ligi tarihi boyunca katıldığı sezon sayısı.

Lig şampiyonları 

Sezonlara göre şampiyonluklar

Ana madde: Türkiye Basketbol Ligi şampiyonlukları, şampiyon antrenörler ve şampiyonluk sayıları
Yıl
Şampiyon
Başarı
Çeyrek Final
Yarı Final
Final
Koç
Sayı Kralı
1999-00
Tofaş SAS
19-7
Troy Pilsener (3-0)
Ülkerspor (3-1)
Efes Pilsen (4-1)
Türkiye Tolga Öngören
ABD David Rivers (15.3 ppg)
2000-01
Ülkerspor
22-4
Galatasaray (3-2)
Türk Telekom (3-0)
Efes Pilsen (4-2)
Türkiye Murat Didin
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Miljan Goljovic (15.9 ppg)
2001-02
Efes Pilsen
20-2
Fenerbahçe (3-0)
Oyak Renault (3-0)
Ülkerspor (4-2)
Türkiye Oktay Mahmuti
ABD Marcus Brown (18.2 ppg)
2002-03
Efes Pilsen
24-2
Beşiktaş (3-0)
Galatasaray (3-0)
Ülkerspor (4-3)
Türkiye Oktay Mahmuti
ABD Antonio Granger ve Letonya Kaspars Kambala (17.8 ppg)
2003-04
Efes Pilsen
22-4
Tekelspor (3-0)
Pınar Karşıyaka (3-1)
Ülkerspor (4-2)
Türkiye Oktay Mahmuti
ABD Antonio Granger (16.8 ppg)
2004-05
Efes Pilsen
24-2
Tekelspor (3-0)
Fenerbahçe (3-1)
Beşiktaş (4-1)
Türkiye Oktay Mahmuti
Bosna Hersek Henry Domercant (16.2 ppg)
2005-06
Ülkerspor
25-5
Galatasaray Café Crown(3-0)
Bandırma Banvit (3-1)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Murat Özyer
Türkiye İbrahim Kutluay (16.6 ppg)
2006-07
Fenerbahçe Ülker
28-2
Darüşşafaka (3-1)
Galatasaray Café Crown(3-0)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Aydın Örs
ABD Willie Solomon (16.4 ppg)
2007-08
Fenerbahçe Ülker
21-9
Antalya Büyükşehir Belediyespor (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Türk Telekom (4-1)
Karadağ Bogdan Tanjević
ABD Preston Shumpert (17.1 ppg)
2008-09
Efes Pilsen
28-2
Darüşşafaka (3-0)
Galatasaray Cafe Crown(3-0)
Fenerbahçe Ülker (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
ABD Bootsy Thornton (? ppg)
2009-10
Fenerbahçe Ülker
23-7
Bornova Belediye (3-0)
Banvit (3-0)
Efes Pilsen (4-2)
Karadağ Bogdan Tanjević
ABD Quincy Douby (23.6 ppg)
2010-11
Fenerbahçe Ülker
27-3
Antalya Büyükşehir Belediyesi (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Galatasaray Café Crown(4-2)
Hırvatistan Neven Spahija
2011-12
Beşiktaş Milangaz
22-8
Fenerbahçe Ülker (2-0)
Galatasaray Medical Park(3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Türkiye Ergin Ataman

Takımlarına göre şampiyonluklar 

TakımSon ŞampiyonlukŞampiyonlukİkincilik
Anadolu Efes2008 - 20091310
Eczacıbaşı1988 - 198981
Fenerbahçe Ülker2010 - 201158
İTÜ1972 - 197351
Ülkerspor2005 - 200645
Galatasaray Medical Park1989 - 199044
Beşiktaş Milangaz2011-201226
Tofaş SAS1999 - 200022
Pınar Karşıyaka1986 - 198711
Altınordu1966 - 196710
Muhafızgücü1973 - 197410
ŞekersporYok02
Çukurova SanayiiYok02
Şişecam PaşabahçeYok02
Türk TelekomYok02

Ligde Mücadele Etmiş Takımlar 

  • Adana Demirspor (1973–1974, 1975–1976)
  • Altay (1967–1972, 2000–2001 sezonunda Egepen Altay olarak mücadele etti.)
  • Altınordu (1966–1973)
  • Anadoluhisarı (1984–1985)
  • Ankaragücü (1970–1975)
  • Antalyaspor (1993–1996)
  • Antbirlik (1981–1982' de Antbirlik Antalyaspor olarak mücadele etti daha sonra 1994–1996, 2000–2001 sezonlarında ise Antbirlik olarak mücadele etti.)
  • Bakırköyspor (1993–1994)
  • Beslen Makarna (1986–1992, 1991–92 sezonu bitiminde ligden çekildi.)
  • Büyük Kolej (2000–2006)
  • Büyük Salat (1988-1988, 7 maç sonra çekildi)
  • Çukurova Sanayi (1981–1992)
  • Darüşşafaka (1992–2010)
  • DSİ Spor (1966–1982, 1966–1975 yıllarında Suspor olarak mücadele etti. )
  • Eczacıbaşı (1974–1990, 1991–1992, 1992 yılında ikinci lige düştükten sonra Eczacıbaşı Holding şubeyi kapatma kararı aldı.)
  • Göztepe (1968–1969, 2002–2003)
  • Güney Sanayi (1980–1984)
  • Hilalspor (1984–1986, 1987–1988)
  • Jandarmagücü (1967–1969)
  • İTÜ (1966–1994, 1996–1998, 1999–2000, 2001–2006, 1996–97 sezonunda Raks İTÜ ve 2003–2004 sezonunda Aras İTÜ olarak mücadele etti.)
  • Kadıköyspor (1966–1969, 1972–1975) (Anadolu Grubu 1976 yılında kulübün basket şubesini satın alıp adını Efes Pilsen olarak değiştirdi.)
  • Karagücü (1968–1970)
  • Konyaspor (1992–1993, 1996–2001, Kombassan Konyaspor adıyla 1996 ile 2001 yılları arasında mücadele vermiştir.)
  • Kuşadasıspor (1998–1999)
  • Kurtuluş (1966–1968)
  • Meysuspor (1992–1993, 1994–1998)
  • Modaspor (1968–1971)
  • Muhafızgücü (1966–1976, 1977–1978, 1980–1983; 1982–1983 sezonunda Silahlı Kuvvetler Gücü olarak mücadele vermiştir)
  • Muratpaşa Bld. (1993–1996, 1997–1999, 1993-1996 arasında Antalyaspor adıyla mücadele etti, 2001'de Antalya Büyükşehir Belediyespor'a katıldı.)
  • Mülkiye (1980–1981)
  • Nasaşspor (1986–1987, 1989–1993) (İzmit merkezli Nasaşspor, 1993'te Ülker adını alarak İstanbul'a taşındı. 2006'da Alpellaspor adını aldı. 2008'de Trabzonspor'un Basketbol şubesi oldu.)
  • Netaş (1995–1997)
  • ODTÜ (1975–1977, 1980–1983)
  • Ortaköy (1992–1998, 1993-94 arasında Mis Süt Ortaköy, 1994-97 arasında Mavi Jeans Ortaköy ve 1997-1998 arasında Emlakbank Ortaköy adlarıyla mücadele etti.)
  • Paşabahçe (1987–1992, 1992'de İş Bankası tarafından kapatıldı)
  • Samsunspor (1973–1974, ligin ilk yarısının bitiminde ligden çekildi)
  • Şekerspor (1966–1968, 1971–1983, 1986–1987)
  • Taçspor (1978–1982, 1994–1995)
  • Tarsus İdman Yurdu Erkutspor (1985–1986, hiçbir maç yapmadan ligden çekildi)
  • TED Ankara Kolejliler Spor Kulübü (1966-1977,1979-1981,1982-1983,1984-1985 Kolej, 1990-1993 Kolejliler, 1993-1994 Tiffany Tomato Kolejliler, 1994-1995 Kolejliler, 1996-1997 TED Kolejliler, 1998-2001 Mydonose Kolejliler, 2001-2003 TED Kolejliler, 2006-2009 CASA TED Kolejliler)
  • Tekelspor (2002–2007)
  • Tofaş (1976–1989, 1990–2000, 2003–2004, 2006–2007, played as Tofaş SAS between 1976–2000 arasında Tofaş SAS)
  • TTNet Beykozspor (1988–1990, 2005–2008, 1988-1990 arasında Sümerbank Beykozspor ve 2005-07 arasında Beykozspor)
  • Yenişehir (1976–1983, 1985–1986, 1977-1979 arasında Yenişehir Meysu, 1979-1983 arasında İstanbul Bankası Yenişehir ve 1985-86 arasında Hortaş Yenişehir adlarıyla mücadele etti.)
  • Tuborg Pilsener (1995–2001, 2003–2006, 1995–1999 arasında Tuborg ve 1999-2001 arasında Troy Pilsener adlarıyla micadele etti, 2001'de ve 2006'da ligden çekildi)
  • Yıldırımspor (1992–1994, 1994'te ligden çekildi)
  • Ziraat Fakültesi (1977–1982, 1983–1984)

Şampiyonluk Yaşayan Antrenörler Sıralaması 

AntrenörToplam Şampiyonluk
Türkiye Aydan Siyavuş
7
Türkiye Aydın Örs
6
Türkiye Oktay Mahmuti
4
Türkiye Mehmet Baturalp
4
Türkiye Çetin Yılmaz
3
Sırbistan Bogdan Tanjevic
2
Türkiye Samim Göreç
2
Türkiye Faruk Akagün
2
Bulgaristan Petar Sinemov
1
Hırvatistan Jasmin Repesa
1
Türkiye Murat Didin
1
Türkiye Murat Özyer
1
Türkiye Şengün Kaplanoğlu
1
Türkiye Öner Şaylan
1
Türkiye Armağan Asena
1
Türkiye Cavit Altunay
1
Türkiye Rıza Erverdi
1
Türkiye Nur Germen
1
Türkiye Ergin Ataman
2
Hırvatistan Neven Spahija
1
Türkiye Tolga Öngören
1

 

Kaynakça...

  1. ^ Turkey Basketball Federation (İngilizce), FIBA Europe Resmi Web Site
  2. ^ a b Türkiye'de Basketbol (Türkçe), Netbul.com
  3. ^ Kaynak hatası: Geçersiz  etiketi; euroleague isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz:Kaynak gösterme)
  4. ^ Kaynak hatası: Geçersiz  etiketi; fibaeurope isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz:Kaynak gösterme)
  5. ^ a b Potanın Kralları SporMax'te! (Türkçe), Lig TV
  6. ^ Beko Basketbol Ligi 2008 - 2009 Sezonu başlıyor! (Türkçe), Türkiye Basketbol Ligleri
  7. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/ULEB_League_Rankings
  8. ^ Rakamlarla TBL tarihi (Türkçe)Sporx.com
  9. ^ a b c Türkiye Basketbol Ligi'nin Yeni Adı "Beko Basketbol Ligi" Oldu (Türkçe), Haberler.com
  10. ^ Digiturk'ten smaç! (Türkçe), Maraton
  11. ^ Basketbol ligi Digiturk'te (Türkçe), Guncel.net
  12. ^ a b c d e f g Basketbol Tarihi, Basketbol Tarihçesi (Türkçe), NBA Türkiye
  13. ^ a b Türkiye'de Sporun Tarihi (Türkçe), GençBasket.com
  14. ^ Kaynak hatası: Geçersiz  etiketi; Basketlig isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz:Kaynak gösterme)
  15. ^ European Championship for Men 1949 (İngilizce), FIBA Europe Resmi Web Site
  16. ^ Abdi İpekçi'nin çevre düzenlemelerine hız veriliyor (Türkçe), EuroBasket 2001
  17. ^ Fenerbahçe çeyrek finalde: 75-59 (Türkçe), Ntvspor.net
  18. ^ a b Türkiye Basketbol Ligi Statüsü (Türkçe), fenerbahçeulkerspor.org
  19. ^ Beko All-Star için geri sayım başladı (Türkçe), NTVMSNBC.com
  20. ^ Beko All Star 2007 kadrosu açıklandı (Türkçe)Sabah Gazetesi
  21. ^ BEKO ALL-STAR’da, Spor ve Eğlencenin Biraraya Geldiği Büyük Bir Şölen Yaşandı.(Türkçe)Beko Elektronik
  22. viki pedi.